วิทยานิพนธ์ เรื่องการศึกษาระบบการบริหารจัดการธุรกิจชุมชนท้องถิ่น
หนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ จังหวัดเชียงใหม่
อ.มัณฑนา ขำหาญ
นิสิต ปริญญาโท สาขา อุตสาหกรรมศึกษา
มหาวิทยาลัยนเรศวร จ.พิษณุโลก
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาระบบการบริหารจัดการการผลิตสินค้า
หนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์และเพื่อศึกษาสภาพสิ่งแวดล้อมในจังหวัดเชียงใหม่
ซึ่งเป็นจังหวัดที่มีความพร้อมในการดำเนินงานโดยมีหน่วยงานทั้งภาครัฐและ
เอกชนเป็นผู้ให้การสนับสนุน
วัตถุประสงค์ของการวิจัย
1. เพื่อการศึกษาระบบการบริหารจัดการการผลิตสินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์
จังหวัดเชียงใหม่
2. เพื่อศึกษาสภาพแวดล้อมในจังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นปัจจัยที่สำคัญในการสร้าง
ผลิตภัณฑ์สินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์
กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย
1. ผู้ผลิตสินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ จังหวัดเชียงใหม่ ประกอบด้วย
กลุ่มอาหารแปรรูป กลุ่มเครื่องจักสาน กลุ่มเครื่องปั้นดินเผา กลุ่มกระดาษสา
กลุ่มไม้แกะสลัก และกลุ่มผลิตภัณฑ์ผ้าฝ้ายสำเร็จรูป
2. หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการบริหารงานหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ จังหวัดเชียงใหม่
3. กลุ่มผู้บริโภคสินค้าหนึ่งผลิตภัณฑ์ จังหวัดเชียงใหม่
วิธีการดำเนินงานวิจัย
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการเก็บรวบรวมข้อมูล
จากการสัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่างทั้ง 3 กลุ่ม
ผลการวิจัย
ระบบการบริหารพอสรุปได้ดังนี้
1.1 ด้านการจัดการการคนมีปัญหารวมกลุ่มคนในการทำงาน และค่าแรงานค่อนข้างต่ำ
1.2 ด้านเงินลงทุนหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พร้อมที่จะให้การสนับสนุน
1.3 วัสดุที่ใช้สามารถหาได้จากในท้องถิ่นซึ่งเป็นแหล่งที่อุดมสมบูรณ์
1.4 การปฏิบัติงานมีทักษะความชำนาญ ใช้ฝีมือในการทำเป็นส่วนใหญ่
สาขางานแกะสลักและไม้ไผ่จักสานควรส่งเสริมคนให้สนใจสืบต่อ
งานการอาชีพให้มากขึ้นโดยเฉพาะการฝึกอบรม
1.5 ผู้บริโภค มีความพอใจในผลิตภัณฑ์เป็นส่วนใหญ่ เช่น
ในด้านรูปแบบคงความเป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่นเฉพาะตัว ควรมีการสนับสนุน
และอนุรักษ์ให้ผลิตภัณฑ์ทำเป็นอาชีพในท้องถิ่นต่อไป การซื้อหาง่าย ราคาไม่แพงจนเกินไป
วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษา (1) และศึกษาความต้องการของ
ผู้ประกอบการธุรกิจในด้านการจัดระบบการบริหารและการจัดการธุรกิจชุมชน
ท้องถิ่นหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ ประชากรคือกลุ่มผู้ผลิตสินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์
ในจังหวัดเชียงใหม่ จำนวน คน ใช้วิธีการคัดเลือกอย่างเจาะจง (purposive sampling)
โดยกำหนดศึกษาจากกลุ่มผู้ผลิตสินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ในจังหวัดเชียงใหม่
จำนวน คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรมข้อมูลใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหา (content analysis)
การตีความข้อมูล (interpretation) แล้วหาข้อสรุปและนำเสนอด้วยการบรรยายตามประเด็น
ที่ศึกษาผลการศึกษาพบว่า
เป็นลักษณะการบริหารและจัดการธุรกิจชุมชนท้องถิ่นแบบชาวบ้านหรืออุตสาหกรรม
ภายในครอบครัว โดย1)เนื้อหาที่บริหารและจัดการเป็นวิธีการปฏิบัติที่เคยได้รับสืบต่อ
มาจากบรรพบุรุษและผู้ผลิต ได้ดำเนินงานตามวิธีการที่เคยปฏิบัติมานั้นอย่างเป็นระบบ
คล้ายกับระบบการจัดการอุตสาหกรรม ขนาดกลางและขนาดใหญ่ในระบบสากล 2)
วิธีการจัดการโดยผู้ผลิตจะดำเนินการด้วยตนเองเน้นในรายละเอียดวิธีการและ
ขั้นตอนการปฏิบัติการผลิตสินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ3) เงินทุน การจัดการคน
วิธีปฏิบัติ และตลาด โดยสังเกตจากกลุ่มปฏิบัติงานที่มีอยู่ในขณะนั้น
(2)สำหรับด้านธุรกิจชุมชนท้องถิ่นหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์จังหวัดเชียงใหม่